نخ

بافندگی حلقوی پودی

مقدمه

بافندگی حلقوی روشی از تهیهی پارچه است که در این روش، با خمیده کردن طولی از نخ به شکل حلقه، و عبور حلقهها از داخل یکدیگر با شیوههای مختلف، پارچه تولید میشود. هنر بافتنی دستی و اتصال و درگیری نخها با یکدیگر از هنرهای بسیار قدیمی است که به قرنها قبل از می د مسیح بازمیگردد. آثار بدست آمده در مصر که متعلق به قرن پنجم قبل از میلادی میباشد، پیشرفته بودن این هنر دستی را، در آن زمان، نشان میدهد.

اولین دستگاه بافندگی حلقوی پودی را در سال ١٥٨٩، شخصی به نام ویلیام لی در انگلستان اختراع کرد. سرعت این دستگاه ده برابر بیشتر از سرعت تولید بافت با روش بافتنی دستی بود. به طوری که اختراع آن باعث پیشرفت و تکامل بافندگی حلقوی شد. ساخت اولین دستگاه بافندگی حلقوی تاری نیز در سال ١٧٧٥ انجام گرفت.

صنعت بافندگی حلقوی به دو قسمت مجزای بافندگی حلقوی تاری و بافندگی حلقوی پودی تقسیم شده است. سازندگان ماشینالات نیز هر یک، فناوری خاص خود رادارند و غالباً خصوصیات بافتها و موارد مصرف تولیدات آنها نیز باهم متفاوت است.

بافندگی حلقوی پودی

در بافندگی حلقوی پودی حلقهها در جهت افقی (یک رج) تشکیل میشوند بهطوریکه اتصال یک حلقه به حلقهی بعدی در یک سطر افقی انجام میشود (شکل ١). همچنین امکان تولید پارچه با استفاده از یک بسته نخ وجود دارد، اگرچه در پارهای از ماشینها امروزه تا ١٩٢ بسته نخ، برای تولید پارچه، به کار میرود. صنعت بافندگی حلقوی پودی در ایران به نامهای «کشبافی» و تریکوبافی» مصطلح است.

بافندگی حلقوی تاری

به روشی از تولید پارچه که اتصال یک حلقه به حلقه ی بعدی در دو رج متفاوت و در جهت طولی انجام میشود، بافندگی حلقوی تاری میگویند (شکل ٢).

مقایسه ی بافندگی حلقوی پودی و تاری و مصارف هر یک

ا- در بافندگی حلقوی پودی امکان تولید پارچه حتی با یک بسته نخ وجود دارد، بنابراین روش ساده تری برای تبدیل نخ به پارچه است.

در بافندگی حلقوی تاری، برای هر سوزن حداقل یک نخ در هر رج وجود دارد. بنابراین به دلیل وجود تعداد سوزن بسیار روی ماشینها، به چله پیچی نخها بر روی قرقره ها نیاز است که باعث افزایش عملیات مقدماتی برای تولید پارچه، در مقایسه با بافندگی حلقوی پودی، میشود.

۱- در بافندگی حلقوی پودی، امکان تولید بافتهای متنوع تر و استفاده از انواع نخها، نسبت به حلقوی تاری، بیشتر است.

۳- سرعت تولید بافت در بافندگی حلقوی تاری در مقایسه با حلقوی پودی و بافندگی تار و پودی بیشتر است. اگر چه در حال حاضر عملیات بافت و سرعت تولید در بسیاری از ماشینهای جدید حلقوی پودی به گونه هايی است که اختلاف بسیار کمی بین بافندگی حلقوی پودی و تاری وجود دارد.

۴- سرعت تغییر نقشه در حلقوی پودی بیشتر و هزینه های تولید در این شیوه بسیار پایینتر است.

۸- در شرایط معمول بافندگی، پارچه های تولیدی حلقوی تاری، ثبات ابعادی بیشتری نسبت به حلقوی پودی دارند، زیرا در صورت پاره شدن نخ یک حلقه و تحت کشش قرار گرفتن ساختمان بافت حلقوی پودی، یک خط معیوب در رفتگی عمودی در پارچه ایجاد میگردد، درحالیکه ساختمان بافت حلقوی تاری به گون هایی است که دررفتگی طولی بهراحتی به وجود نمی آید.

۶- بافتهای حلقوی پودی غالباً دارای قابلیت کشش بیشتری نسبت به بافت حلقوی تاری میباشند.

۷- منسوجات حلقوی پودی معمولا به مصرف تهیه ی لباس زیر، بلوز، ژاکت، کت و دامن، کت و شلوار، لباسهای ورزشی و دریا، گرمکن، جوراب، دستکش، شالگردن، کلاه، پتو، رومبلی، پرده، منسوجات صنعتی، پزشکی، خانگی و تزيینات میرسند.

اما تولیدات حلقوی تاری دارای مصارفی چون تهیه ی لباس رو، لباس زیر، لباس ورزشی، تور بردهای، تور ورزشی، تور ماهیگیری، رومیزی، ملحفه، رومبلی و روکش صندلی اتومبیل، پتو، پارچه های صنعتی، پزشکی، تزيینی و مصارف خاص میباشند.

سوزن و انواع آن

سوزن که قطع های فلزی و قلابدار است یکی از مهمترین عناصر اصلی بافت در ماشینهای بافندگی حلقوی به شمار میرود. سوزنها به مرور زمان تکامل یافته و انواع مختلف آن، به شرح زیر، ساخته شده است.

– سوزن فنری (کتن) – سوزن زبانهدار (ماهک دار) یک سر و دو سر – سوزن مرکب – سوزن نوار باقی

١- سوزن فنری: اولین سوزنی که اختراع شد، سوزن فنری بود که امروزه ارزانترین و سادهترین نوع سوزن به شمار میرود و باظرافت های متفاوت ساخته میشود. شکل ۳ نشان دهنده ی سوزن فنری با قسمتهای مختلف است. این قسمتها عبارت اند از : سر (٢)، قلاب فنری (۳) که در هنگام عملیات بافندگی توسط قطعه ی فشار دهنده، باز و بسته میشود، فرو رفتگی بر روی ساق سوزن (۴) که نوک قلاب فنری، در هنگام بسته شدن سرسوزن، در آن قرار میگیرد. ساق (میله) سوزن (١) که برای قرار گرفتن حلقه و نخ بر روی آن میباشد و پایه (٥) که برای استقرار یافتن سوزن در محل تعبیه شده بر روی ماشین است.

٢- سوزن زبانه دار: سوزن زبانه دار را در سال ١٨٠٦ پیرژاندیو اختراع کرد اما حدود چهل سال بعد، یعنی در سال ١٨٤٧ توسط ماتیو تاون زند در عمل مورد استفاده قرار گرفت. مزیت سوزن زبانه دار ساده تر شدن تشکیل حلقه و انتخاب سوزنها به طور مجزا برای تولید پارچه های مختلف است. امروزه بسیاری از ماشینهای حلقوی پودی و تاری مجهز به سوزن زبانه دار میباشند. سوزن زبانهدار (شکل ۴) دارای قسمتهای اصلی زیر است :

١- قلاب، که عمل کشیدن نخ و نگهداشتن حلقه ی جدید را به عهده دارد.

٢- میخ پرچ، که باعث نگه داشتن زبانه بر روی ساقه ی سوزن میشود.

۳- زبانه ی سوزن، که دارای حرکت نوسانی است و از آن برای بستن یا باز نگهداشتن قلاب سوزن، در هنگام تشکیل حلقه، استفاده میشود.

۴- قاشقک زبانه، که در انتهای زبانه قرار دارد. با بسته شدن زبانه، قلاب سوزن توسط آن کاملا مسدود میشود. این موقعیت در شکل ۴ به صورت خطچین مشخص شده است.

٥- ساق یا میله ی سوزن، که حلقه و یا نخ، هنگام لغزیدن از روی زبانه بر روی آن قرار میگیرد.

۶- پایه ی سوزن، که حرکت سوزن به منظور تشکیل حلقه به سمت با و پایین و یا جلو و عقب توسط مسیر بادامکها و به وسیلهی آن (پایه ی سوزن) انجام میشود.

۷- دنباله ی سوزن، بعضی از سوزنها دارای دنبالهای هستند که کار آن بهتر نگهداشتن سوزن درون شیار صفحه است.

نوعی از سوزن زبانه دار که به نام سوزن دو سر زبانه دار هست شکل ٥ بدون پایه بوده و دو قلاب و زبانه در دو سرخود دارد. این نوع سوزن میتواند توسط هر یک از قلابها تشکیل حلقه بدهد و در ماشینهای دوبله سیلندر تخت باف، گرد باف و جوراب بافی مورد استفاده قرار گیرد.

۳ – سوزن مرکب: سوزن مرکب را در سال ١٨٥٦ در انگلستان شخصی به نام جیکوک اختراع کرد. این سوزن دارای دو قسمت مجزا بهصورت «قلاب همراه با ساق» و «زبانه» است، که هریک از آنها در یک ماشین به طور جداگانه قابل کنترل میباشد.

سوزن مرکب از جهت ساخت دو نوع است. یک نوع آن دارای بدنهای لوله ای شکل است که زبانه ی داخل لوله ی ساق سوزن به منظور بستن قلاب سوزن جابه جا میشود که در شکل ۶ به صورت خطچین نشان داده شده است.

این سوزن در نوعی از ماشینهای بافندگی حلقوی تاری، و در سالهای اخیر نوعی از ماشینهای گردباف و تخت باف (حلقوی پودی) مورد استفاده قرار گرفته است.

عملیات سوزن مرکب برای انجام تشکیل حلقه، ساده تر، ملایم تر و کوتاه تر است. به همین دلیل برای تولید بافتهای ظریف و با سرعت بالا مناسب میباشد.

هزینه ی ساخت این سوزن بیشتر از دو سوزن قبلی است و حرکت هر دو قسمت آن نیاز به کنترل دقیق دارد.

۴- سوزن نوار بافی

سوزن نوار بافی تقریباً مشابه سوزن فنری است، با این تفاوت که سر سوزن بسته است و نخ از یک سمت داخل قلاب سوزن میشود (شکل ۷).

عملیات بافت در ماشینهایی که مجهز به سوزن نوار بافی میباشند به صورت حلقوی تاری بوده و از این نوع بافت غالب برای تولید نوارهای تزيینی و یا نوارهای کش استفاده میشود .

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *