نخ

حلاجی (Blowing)

حلاجی (Blowing)

اولین فرایند از مجموعه فرایندهای ریسندگی و تولید نخ خط حلاجی است. در ریسندگی الیاف کوتاه حلاجی هم برای تولید نخ های شانه شده و هم برای تولید نخ های کارد شده استفاده می شود و برای هردو مشترک است.

اهداف حلاجی را می توان در سه بخش اصلی دسته بندی کرد :

۱ . بازکردن و تمیز کردن الیاف :  بازکردن الیاف شامل تبدیل توده های بزرگ الیاف به قسمت های کوچک تر می باشد به طوریکه الیاف به صورت تک تک دربیایند و بتوان آنها را به راحتی صاف و مستقیم نمود.

حذف ضایعات و تمیز کردن الیاف نیز در این مرحله جای خواهد گرفت، اگر ضایعات موجود در توده ی الیاف حذف نشوند نخ محکم و یکنواختی نخواهیم داشت ، در نتیجه حد اکثر حذف ضایعات و تمیز شدن الیاف را در خط حلاجی خواهیم داشت.

درواقع اگر بخواهیم ضایعات موجود در الیاف را خارج کنیم اولین قدم در این راه باز کردن الیاف است؛ پس برای انجام عملیات تمیز کردن ، باز کردن الیاف به عنوان یک شرط مقدماتی پذیرفته شده است.

با گذر الیاف از ماشین های باز کننده و تمیز کننده خط حلاجی توده های بزرگ الیاف به توده های کوچک تبدیل می شوند و در ماشین کاردینگ عمل تک لیف شدن شان صورت می گیرد. در نتیجه قادر خواهیم بود ریز ترین ناخالصی ها را هم از الیاف جدا کنیم.

عملیات باز کردن الیاف موجب افزایش حجم مخصوص الیاف میشود و افزایش حجم مخصوص به معنای افزایش حجم واحد وزن الیاف می شود؛ به عبارت دیگر وقتی حجم مخصوص الیاف افزایش یابد برای وزن مشخصی از الیاف حجم بیشتری را خواهیم داشت‌.

عملیات بازکنندگی و تمیز کنندگی در خط حلاجی شامل ۱۰ مرحله می باشد و در طی این عملیات ها به تدریج به حجم مخصوص الیاف افزوده می شود. در نتیجه هرچه الیاف تعداد ماشین بیشتری از خط حلاجی را پشت سر می گذارند بیشتر از هم دیگر باز می شوند ؛ بنابراین یک گرم از الیاف به تدریج از ابتدا تا انتهای خط حلاجی طبق یک رابطه ی غیر خطی حجمش افزایش می یابد و نهایتا به مرحله ای خواهیم رسید که افزایش مراحل بازکنندگی و تمیز کنندگی در خط حلاجی تاثیر چندانی در افزایش حجم مخصوص الیاف نخواهد داشت.

در واقع ابعاد توده های الیاف در خط حلاجی نهایتا تا ۰.۱ میلی گرم می تواند کاهش پیدا کند و امکان کمتر شدن وزن الیاف از این مقدار به دلیل مکانیزم های استفاده شده وجود ندارد.

از طرفی با افزایش شدت بازکنندگی در الیاف نتایج نامطلوبی نظیر افزایش از دست دادن الیاف مرغوب، افزایش میزان نپ در الیاف و افزایش اسیب های مکانیکی وارد بر الیاف را خواهیم داشت.

ماشین های باز کننده و تمیز کننده مهم ترین بخش فرایند حلاجی هستند که تنوع و تعداد این ماشین ها در خطوط مختلف متفاوت است.

  • به عنوان مثال برای الیاف مصنوعی به تعداد ماشین باز کننده و تمیز کننده ی کمتری احتیاج است؛ زیرا ضایعات موجود در این الیاف بسیار کمتر از الیاف طبیعی است و اضافه کردن ماشین های بازکننده و تمیزکننده به خط ریسندگی الیاف مصنوعی سبب خرد شدن و اسیب فیزیکی به الیاف می شود.

تعداد ماشین الات بازکننده و تمیزکننده در خط ریسندگی بسته به درصد ضایعات موجود در الیاف است . هرچه ضایعات موجود در الیاف بیشتر باشد ، نیاز داریم که الیاف بیشتر باز شوند و درنتیجه تعداد ماشین های بازکننده و تمیزکننده بایستی افزایش یابد.

واحدهای چنگ زننده نیز ابزار دیگری برای باز کردن الیاف هستند، این واحدها درواقع فک های فنری شکلی هستند که در داخل توده ی الیاف فرو میروند و درصد مشخصی از الیاف را برمی دارند و روی حصیر تغذیه ی ماشین تغذیه ی حلاجی می ریزند. چنگ زدن این واحد در دل الیاف باعث می شود که تا حدودی الیاف ازهمدیگر باز شوند. واحدهایی چنگ زننده جزء بازکننده های با درجه بازکنندگی ملایم قراردارند.

غلتک های دوار نیز یکی از معمول ترین واحدهای بازکننده هستند به این غلتک ها زننده های خارپشتی نیز گفته می شود.

سرعت غلتک های زننده یکی از عوامل مهمی است که شدت باز کنندگی را کم یا زیاد می کند. خار پشتی ها دارای سرعت دورانی قابل تنظیم بین ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ دور در دقیقه هستند که با تنظیم میزان سرعت این نوع خارپشتی ها میتوانیم شدت باز کنندگی را تنظیم کنیم.

عامل دیگری که می تواند شدت بازکنندگی را کم یا زیاد کند فواصل بین میله هایی است که برروی غلتک ها قرار دارد (فاصله ی خارها). افزایش یا کاهش این میله ها ضربات مکانیکی که در واحد زمان به الیاف وارد می شود را تغییر می دهد.

در ابتدای خط حلاجی به شدت بازکنندگی کمتری احتیاج است زیرا در ابتدا الیاف از ارایش یافتگی مطلوبی برخوردار نیستند و ضربات مکانیکی شدید طی عملیات بازکنندگی و تمیز کنندگی باعث اسیب دیدن و خردشدن انها می شود؛ به تدریج با افزایش ارایش یافتگی الیاف در خط حلاجی شدت بازکنندگی و تمیز کنندگی نیز افزایش خواهد یافت.

۲ . مخلوط کردن الیاف: در الیاف مختلف به ویژه الیاف طبیعی خصوصیات فیزیکی الیاف از جمله طول و ظرافت آن ها متفاوت است، بنابراین اگر بخواهیم به یک محصول یک دست برسیم ، مخلوط کردن الیاف حین عملیات حلاجی ضروری است.

روشهای مخلوط کردن الیاف:

  • ساده ترین و معمول ترین روش مخلوط کردن الیاف در طی فرایند حلاجی مخلوط کردن به روش دستی یا ساندویچی است؛ در این روش عدل های الیاف مختلف کنار هم چیده می شوند و ۲۴ ساعت به آنها فرصت داده می شود تا رطوبت محیط را جذب کنند و به حالت اولیه بازگردند. در این روش از ماشینهای عدل شکن استفاده می شود ، این ماشین ها از دو غلتک افقی میانی و بالابر خاردار تشکیل شده اند که در الیاف نفوذ می کنند و الیاف را برداشت می نمایند.
  • روش مخلوط کنندگی ماشین (روبات مخلوط کن) : در این روش تعداد ۲۰ تا ۴۸ عدل پنبه کنار همدیگر قرار می گیرند و ربات مخلوط کن از روی انها عبور می کند و الیاف را لایه لایه برداشت می کند. حرکت ربات مخلوط کن و برداشت لایه به لایه ی الیاف در ماشین مخلوط کن تضمین خوبی است که در ابتدای خط حلاجی مخلوط قابل قبولی از الیاف داشته باشیم.
  • روش مخلوط کنندگی با استفاده از سری ماشین های تغذیه: در این روش تعداد مشخصی از ماشین های عدل شکن یا ماشین های تغذیه کننده ی الیاف کنار همدیگر قرار می گیرند و بعد از اینکه الیاف الیاف را از همدیگر باز کردند مقدار مشخصی از الیاف را روی حصیر مشترکی که دارند می ریزند، برخی از این ماشین های تغذیه مجهز به ترازوهای توزین هستند و همیشه وزن مشخصی از الیاف را وزن می کنند و روی حصیر تغذیه می ریزند که البته این مکانیزم می تواند در انتهای خط حلاجی برای مخلوط کردن الیاف مصنوعی و طبیعی هم استفاده شود. از این طریق می توان گفت هر ماشین تغذیه مقدار مشخصی از الیاف را روی حصیری که از جلوی ماشین ها عبور میکند می ریزد و این الیاف تغذیه شده روی همدیگر قرار می گیرند و یک مخلوط مناسبی از الیاف را ایجاد می کند و در نهایت به قسمت بعدی خط حلاجی هدایت می شود.

روش مخلوط کنندگی با استفاده از اتاقک های مخلوط کن (mixer): اتاقک های مخلوط کن دارای ستون های مختلفی از الیاف است که الیاف از فرایند قبلی توسط جریان هوا در داخل این ستون ها قرار می گیرند. در ابتدای هر ستون یک جفت غلتک تغذیه و یک غلتک زننده وجود دارد، غلتک های تغذیه با سرعت مشخصی الیاف را به غلتک های زننده تغذیه می کنند، این زننده ها الیاف را از هم باز می کنند و در نهایت در هر ستون الیاف از هم باز شده با هم مخلوط می شوند و از طریق جریان هوا به ماشین بعدی منتقل می شوند.

در اتاقک های mixer با باز شدن دریچه های مختلف ، توده های مختلف الیاف در داخل اتاقک های مختلف قرار گرفته که این کار کیفیت مخلوط کنندگی را افزایش می دهد؛ سپس توده های مختلف الیاف موجود در داخل اتاقک های مختلف مجددا با هم ترکیب شده و به قسمت های بعدی منتقل می شوند. این روش تقلیدی از روش مخلوط کردن ساندویچی است با کیفیت مخلوط کنندگی بسیار بالاست.

مخلوط کردن در انتهای خط حلاجی: کامل ترین روش مخلوط کردن الیاف طبیعی و مصنوعی این روش است. در انتهای هرکدام از ماشین های عدل شکن یا تغذیه مکانیزم های توزینی وجود دارد که وزن مشخصی از الیاف را برروی یک حصیر مشترک می ریزند و با قرار گرفتن الیاف با وزن مشترک بر این حصیر می توان درصد مشخصی از الیاف طبیعی و مصنوعی را باهم مخلوط نمود. این روش بهترین و کامل ترین روش مخلوط الیاف طبیعی و مصنوعی است ، اما به دلیل اینکه این ماشین ها قیمت تمام شده ی بالایی دارند امروزه به صورت گسترده از آن ها استفاده نمی شود و در انتهای خط حلاجی مخلوط کردن به صورت کنترل شده با استفاده از ترازوهای الکترونیکی صورت می گیرد.

۳ . شکل دادن به الیاف: بسته به اینکه از سامانه های حلاجی قدیمی یا سامانه های مدرن برای حلاجی الیاف استفاده شده باشد، شکل الیافی که در انتهای خط حلاجی تولید می شود متفاوت است؛ به عنوان مثال در ماشین بالش پیچ سازه ای تحت عنوان Lap یا بالش تولید می شود که این lapشکلی از الیاف است که به عنوان تغذیه ی ماشین کاردینگ مورد استفاده است.

    برای شکل دادن به الیاف در خط حلاجی ۲ ماشین مورد استفاده قرار میگیرند:

  • در خطوط قدیمی حلاجی از ماشین بالش پیچ یا Scutcher استفاده می شود، خروجی این ماشین lapیا بالشی است که پشت ماشین کاردینگ قرار می گیرد.

استفاده از ماشین بالش پیچ معایبی از جمله افزایش هزینه ی کارگری به دلیل نیاز به نقل و انتقال بالش ها توسط کارگران ، راندمان پایین ماشین به دلیل منقطع بودن این مکانیزم و هزینه ی انبار داری را دارا می باشد.

در خطوط جدید از مکانیزم تغذیه ی پرتابی یا Shoot feed استفاده می شود. این روش علاوه براینکه هزینه ی کارگری را کاهش می دهد ، راندمان بالایی خواهد داشت و هزینه ی انبارداری نیز حذف می شود و در نهایت لایه ای یکنواخت از الیاف را خواهیم داشت که پشت ماشین کاردینگ قرار خواهند گرفت.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن